Bu yıl ikincisi düzenlenen SHIFA-ANA Çalıştayı, Koç Üniversitesi Anadolu Medeniyetleri Araştırma Merkezi (ANAMED) iş birliğiyle 15–16 Haziran 2026 tarihlerinde İstanbul’da gerçekleştirilecek.
İlki geçen yıl yapılan ve Türkiye’den ve farklı ülkelerden araştırmacıları bir araya getirecek olan SHIFA-ANA Çalıştayı’nda, Akdeniz dünyasında salgın hastalıklar, sağlık ve şifa anlayışları, tıp bilgisinin dolaşımı ve toplumsal krizlerin tarihsel boyutları ele alınacak. Disiplinlerarası yaklaşımları öne çıkaran program, ölüm ve hastalık tarihine ilişkin güncel araştırmaları ve yeni tartışmaları uluslararası bir platformda buluşturmayı amaçlıyor.
15-16 Haziran günlerinde Koç Üniversitesi Anadolu Medeniyetleri Araştırma Merkezi (ANAMED) binasında düzenlenecek çalıştayın programı şöyle:
15 Haziran 2026, Pazartesi
09:15 – 09:30 | Açılış Konuşmaları
09:30 – 11:00 | Oturum 1
Uzun On Dokuzuncu Yüzyılda Akdeniz Dünyasında Hastalığı Yönetmek
Oturum Başkanı: Zeynep Akçakaya
• Atıl Öder, “Kuduzla Müzakere: Erken Aşılama Döneminde Osmanlı Kamuoyu, Basını, Hekimleri ve Devleti (1885–1890)”
• Benan Grams, “Koleranın Ortaya Çıkışında Bulaşma: On Dokuzuncu Yüzyıl Şam’ında Hastalığın Siyaseti ve Anlamı”
• Gökçe Güler, “Geç Osmanlı İmparatorluğu’nda İane ve Sosyal Yardım Kampanyalarının Salgın Yönetimine Etkisi”
• Mohammad Hossain, “‘Müminler İçin Bir Rahmet ve Şehadet’: Moralı Osman Efendi’nin Veba Risalesi ve Erken On Dokuzuncu Yüzyıl Osmanlı Devleti’nde Sağlık Reformu Bilinci”
11:20 – 12:50 | Oturum 2
Edebî Dünyalar Aracılığıyla Ölüm ve Hastalığa Yaklaşmak
Oturum Başkanı: Şima İmşir
• Bilge Tatar, “Modern Tıbba Karşı Şifa, Büyü ve Mutfak: Sevim Burak, Leyla Erbil ve Sema Kaygusuz’da Biyopolitika ve Toplumsal Cinsiyet”
• Ahmet Ergün, “Ahlaki Bir Hastalık Olarak Kuduz: Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın Evlere Şenlik, Kaynanam Nasıl Kudurdu? (1927) Eserinde İnsanın Hayvanileşmesi”
• Zeynep Avcı Uğur, “Yaşam ile Ölüm Arasında: Erken Modern Osmanlı Anlatılarında Bilgi ve Eşik Hâlleri”
• Şeyhmus Öyün, “Osmanlı Rûznâmelerinde Görünen ve Görünmeyen: On Sekizinci Yüzyılda Veba, Gündelik Hayat ve Kayıt Tutma Kültürü”
14:30 – 16:00 | Oturum 3
Paleopatolojik ve Genetik Yaklaşımlar
Oturum Başkanı: Fatih Tepgeç
• Ahmet Özbek, “Paleopatolojinin Tanısal Gücü: Moleküler Paleomikrobiyolojinin Katkısı”
• Mehmet Görgülü, “Anadolu’da Tarıma Geçiş Süreci ve Dental Paleopatoloji”
• Ravneet Sidhu, “Osmanlı İmparatorluğu’nda Ortaçağ ve Erken Modern Dönem Veba Ağlarının Genişlemesi Sırasında Yaşam ve Hastalığı İncelemek İçin Disiplinlerarası Yaklaşımlar”
• Candaş Sert, “Paleopatolojiden Fenomenolojiye: Kutsal Normatifliğin Bilişsel Kökenlerini Makabrenin İzinde Sürmek”
16:20 – 18:05 | Oturum 4
Bedenler Üzerinde Nekropolitik İktidar
Oturum Başkanı: Ceren İlikan Rasimoğlu
• Cemre Ünaldı, “İdam Sehpasındaki Canavarlar: Türkiye’de Ölüm Cezasının Egemenlik Gösterisi Olarak İşlevi”
• Esra Abaoğlu, “Anlamsal Boşlukla Müzakere: Geç Osmanlı İmparatorluğu’nda İntihara Panoramik Bir Bakış”
• Zeynep Naz Simer, “Hastalıklar Merceğinden Osmanlı Saray Protokolünün Yeniden Yorumlanması”
• Efe Erünal, “Osmanlı İmparatorluğu’nda Ölümü Saymak: Kaynaklar, Yöntemler ve Ölüm Rejimleri”
• Gülbeyaz Küre, “Osmanlı İstanbul’unda İshalli Hastalıklardan Kaynaklanan Bebek Ölümleri (1898–1903): Ölüm Kayıtlarından Bulgular”
2. Gün | 16 Haziran 2026, Salı
09:30 – 10:45 | Oturum 5
Yeni Metodolojik Yaklaşımlar ve Dijital Beşerî Bilimler Aracılığıyla Hastalığı Yeniden Düşünmek
Oturum Başkanı: Fatma Öncel
• Ayşe Gülsezer, “Görsel Arşiv Olarak Tıbbi Görüntüleme: Dijital Beşerî Bilimler Çağında Psikiyatrik ve Nörolojik Bozukluklar Tarihi İçin Kaynakları Yeniden Düşünmek”
• Merve Yıldırım Özbaş, “Anadolu Darüşşifalarını Yeniden Düşünmek: Bağlantısallık ve Bilgi Üretim Ağları”
• Enes Yılandiloğlu, “On Sekizinci Yüzyıl Britanya Seyahatnameleri Aracılığıyla Doğu Akdeniz’de Hastalık ve Şifayı Anlatmak”
11:05 – 12:35 | Oturum 6
Nekrocoğrafyaları Yeniden Düşünmek
Oturum Başkanı: Zehra Betül Atasoy
• Selvihan Kurt, “Ölüleri Yönetmek: Geç Osmanlı İzmir’inde Mezarlıklar, Hastalık ve Kentsel Modernite”
• Marina Inì, “Erken Modern İtalya’da Ölüm ve Dini Çeşitlilik: Hoşgörü, Hoşgörüsüzlük ve Bir Arada Yaşama”
• İsmail Yaşayanlar, “Kitlesel Göç Çağında Ölümü Yönetmek: İstanbul’da Mülteci Defin Pratikleri ve Mezarlıkların Mekânsal Siyaseti”
14:00 – 15:30 | Oturum 7
Hastalıklı Bedenler: Sıcaklık, Ağrı ve Öfke
Oturum Başkanı: Ayşecan Terzioğlu
• Şeyma Kabaoğlu, “Rahatlama Piyasaları: İstanbul’da Fibromiyaljiye Etnografik Bir Yaklaşım”
• Fatma Zişan Tokaç, “Fırın Gibi Sıcak: On Dokuzuncu ve Yirminci Yüzyıl İstanbul’unda Sıcağa Bağlı Hastalık, Felaket ve Ölüm Anlatıları”
• Şeyma Afacan, “Siyasallaşan Asabiyet: Geç Osmanlı İmparatorluğu’nda Toplumsal Cinsiyet, Tıp ve Duygular Üzerine Bir İnceleme”
• Anas Taleb, “Sonsuza Dek Genç: Gençleşmenin Orta Doğu Tarihi”
15:50 – 17:00 | Oturum 8
Bedeni Bilmek: Ölü ya da Diri
Oturum Başkanı: Nükhet Varlık
• Zeynep Ergün, “Sınırda Karantina: 1860’larda İran Sınırında Osmanlı Hastalık Yönetimi”
• Yılmaz Efe Çetinyürek, “Hukuki Ölümün İnşası: Erken Modern İstanbul’da Görünürlük ve İlk Adli Muayeneler”
• Muhammad Sinan, “Hapşırma, Bilgi ve Görgü: Hayreddin Hızır Atufi’nin Kitâbü’l-Utâs’ı”
• Enes Sayın & Cenker Sarıkaya, “‘Tıbbi Misyonlar’ın Ötesinde: Dorothy Blatter’ın Cap and Candle Eseri ve 1960’lar Türkiyesi’nde Amerikan Tıp Kurumlarında Hemşirelik”
17:15 – 18:05 | Kapanış Değerlendirmesi
• Huri Özdoğan
• Bihter Sabanoğlu
• Nükhet Varlık