AKP döneminde semiren ve isimleri hak gasplarıyla beraber anılan maden patronları, kamu kaynaklarından faydalanarak doğa talanı ve emek düşmanlığında sınır tanımıyor. Bunlardan Yıldızlar SSS Holding, tüm yurda yayılan sömürü ağıyla öne çıkıyor.
Son olarak Bağımsız Maden İş’te örgütlü Doruk Maden işçilerinin haklarını almasıyla, bşka sendikada örgütlü olan kısmı da yola düşen işçilerin sesi Saray’a ulaşmıyor. Çalışma Bakanlığı’nın "Yakından izliyoruz" dediği ve habersiz davrandığı hak gaspları, 7 bin işçinin mağduriyetine yol açıyor.
Yıldızlar SSS Holding’e bağlı şirketler içinde 8 tanesi doğrudan maden sektöründe: Gümüş Madencilik, Eti Gümüş, Nesko Maden, Yıldız Bakır, Zamantı Maden, Rasih ve İhsan Maden, 3S Maden ve Doruk Maden.
Yıldızlar SSS Holding’in doğrudan aktif maden işletmelerinin, ocaklarının veya cevher zenginleştirme tesislerinin bulunduğu 10 kentte neredeyse her işçi mağdur durumda. Şirketin 2000 yılından bu yana topladığı 2 bin 364 maden arama ve işletme ruhsatı, patron Sebahattin Yıldız’ı ve elindeki iştirakleri devasa büyüttü.
Şirketin internet sitesi, faaliyet raporları ve resmi kayıtlara göre aktif maden işletmelerinin, tesislerinin veya maden sahalarının yoğunlaştığı başlıca şehirler şöyle:
Kütahya: Metal gümüş üretim tesisi olan ünlü Eti Gümüş A.Ş. işletmesi bu kentte.
Çanakkale: Yenice ve Çan ilçelerinde kurşun, çinko ve bakır çıkarılan aktif maden ocakları var.
Balıkesir: Çanakkale’den gelen cevherin işlendiği İvrindi Tesisi var.
Giresun: Şebinkarahisar’da kurşun, çinko ve bakır işletmesi Nesko Maden bünyesinde yer alıyor.
Gümüşhane: Merkez ilçeye bağlı Karamustafa Köyü’nde Yıldız Bakır sahası ve zenginleştirme tesisi bulunuyor.
Trabzon: Yomra ve Sürmene ilçelerinde bakır madeni işletmesi ve tesisi faaliyette.
Yozgat: Akdağmadeni’nde kurşun ve çinko üretiliyor.
Ordu: Kabadüz ilçesinde kurşun, çinko ve bakır cevher zenginleştirme tesisi de çevre felaketleriyle gündeme gelmişti.
Elazığ: Maden ve Örtülü bölgelerinde bakır ve ferrokrom/krom üzerine çalışmaları ve sahaları bulunuyor.
Afyon: Kınık bölgesinde potasyum feldspat tesisi Söğütsen Seramik bünyesinde yer alıyor.
Çankırı: Orta ilçesinde holdinge ait bir kömür madeni sahası bulunuyor.
Eskişehir: Mihalıççık linyit işletmesi var.
Bu şehirlerin yanısıra arama ruhsatlarının da bulunduğu şehirlerle şirket adeta haritaya yayılmış durumda. Kendi faaliyet raporlarına göre şirketin 2 bin 364 ruhsatla ele geçirdiği bölgeler neredeyse her kentte görülebiliyor.
İştiraklerle beraber yaklaşık 7 bin işçinin çalıştığı Yıldızlar SSS Holding bünyesinde ödmeleri zamanında ve tam alabilen işçi neredeyse yok. BirGün’ün görüştüğü Yıldızlar SSS Holding bünyesindeki işçiler, "Hiç alacağı olmayanın 3 aylık maaşı içeride bekliyor" diyor. Bağımsız Maden İş’te örgütlü Doruk Maden işçilerinden yaklaşık 120 kişiye, 280 milyon liraya yakın yapılan ödeme de işçi başına alacakların boyutunu gösteriyor.
Patron teşvikle büyürken maden işçisi için çift işte çalışmak, yevmiyeci olmak adeta normalleşti. Neredeyse her ilde madenciler, emeklerinin karşılığı ödenmediği için inşaatlarda, tarlalarda, bahçelerde günlü işlerde çalışmaya mecbur bırakıldı.
İşçilerin anlattığı alacaklar, Ankara’daki Genel Merkez işçilerinin alacaklarının yanı sıra şöyle:
Trabzon: Bakır işletmesindeki işçiler eylem yaparak 3 aylık alacağın bir kısmını alsa da tüm alacakları ödenmedi. İşten çıkarılan yaklaşık 50 işçinin tazminatları da ödenmedi.
Giresun ve Yozgat: 2 ayrı işletmede de işçilerin 3 maaş alacağı var. Giresunlu işçiler eyleme geçerken Yozgatlı emekçi de hazırlıklara başladı.
Elazığ: Eti Gümüş bünyesinde çalışırken patron tarafından işten çıkarılan işçilerin kimi 5, kimi 6 aylık maaş ve yan hakları ile tazminatlarını almak için ses yükseltiyor.
Ordu ve Çanakkale: Patronun üretimi durdurma alışkanlığıyla fiilen işsiz bırakılan emekçiler hâlâ alacaklarını bekliyor.
Kütahya ve Gümüşhane: Aynı holdinge bağlı bu işletmelerde de en az 3 aylık maaşlar içeride.
Eskişehir: Doruk Maden işçilerinin direnişi ülke gündemine otururken 280 milyon liraya yakın ödemeye rağmen madende hakları ödenmeyen onlarca işçi var.
BEYAZ YAKALININ DA 7 AYLIK ALACAĞI VAR
İşçiler, iş kaygısıyla isimlerini açıklamaktan kaçınırken bir işçi, holdingin Genel Merkez bünyesinde çalıştırılan beyaz yakalı emekçilerin de aylardır ödeme almadıklarını anlattı. İşçiler, "Bizi arabulucu olsun diye Genel Merkez’dekilerle görüştürüyorlar. Oradaki de nihayetinde işçi, bize ‘Bizim de maaşlarımız düzenli ödenmiyor. 7 aydır maaş alamayanlar var’ diyorlar" sözleriyle durumu özetledi.
Bir işçi de, "Yıllardır Yıldızlar Holding bünyesindeki işletmelerde çalışıyoruz ve yıllardır maaş anlamında sürekli mağdur ediliyoruz. Şirketin sürekli bir mazereti, sürekli bir sorunu var, bir türlü ödeme yapmıyorlar. Sürekli kendilerini mağdur gösteriyorlar" dedi.
Trabzon Yomra’dan bir işçi, "İşçi artık günübirlik işe mecbur. Biz yevmiyeyle ev geçindirmeye çalışan borçlu insanlarız. Faturaları ödeyemiyoruz, ev sahipleri kapımızda. Hayat mücadelesindeyiz ve yıllardır bu çileyi çekiyoruz" dedi.
İşçi, "Bağımsız Maden İş sendikasının Doruk Maden’de elde ettiği başarıyı biz kendimize model aldık. Artık başka bir yöntemin işe yaramayacağını herkes görmüş oldu. Demek ki çözüm Ankara’ya yürümekmiş. Biz tüm haklarımızı istiyoruz. Alamazsak da sonuna kadar eve dönmeyiz. Bizim tek mücadele şansımız kaldı, sokaktan başka çare görünmüyor" dedi.
BU DÜZENDE MAĞDUR OLMAYAN TEK KİŞİ PATRON
Bir işçi de şirketin maden alanında çok sayıda firmayla faaliyet göstermesine ilişkin şöyle konuştu: "Şirket işçiyi borçlu firma üzerinden istihdam ediyor, madeni alıp satarken temiz şirket üzerinden devrediyor. Holding bünyesinde mağdur olmayan tek bir işçi bile yok. Yıldızlar SSS’nin sistemi maaş vermemek üzerine kurulmuş. Bir arkadaşımız 2015’te işten çıkarıldı. Alacağını 2021’de alabildi O zaman ikinci el araba eden tazminatı, aldığında 4 tekere yetmiyordu. Gerçi onu da 4 taksitle ödediler. Bu koca düzende tek mağdur olmayan kişi holdingin sahibidir."